Joris ten Have media-orgelman

ZUIDLAREN – Joris ten Have is de 26-jarige draaiorgelman uit Zuidlaren. Inmiddels ook bekend van radio en tv. “Ik ben een beetje de media-orgelman geworden,” vertelt Joris. Inmiddels is Joris elke zondagmorgen op Qmusic te horen met  ‘Hoor is, daar is Joris’. “Dan speel ik een liedje uit de top 40 en moeten luisteraars het liedje raden. Zo kunnen ze een prijzenpakket winnen. Vier jaar geleden ben ik daar één keer voor gevraagd en daarna vroegen ze of ik wekelijks wou blijven terugkomen.”

Daardoor wordt Joris nu veel vaker gevraagd voor mediaoptredens. Zo werd hij afgelopen donderdag bijvoorbeeld door Radio 2 naar Hilversum gehaald om Rob Stenders uit zijn bed te orgelen. “Ik moest donderdagochtend om zeven uur in Almere zijn. Rob Stenders gaat naar omroep Veronica en het idee van zijn collega’s was om hem wakker te maken met mijn orgel op de dag van zijn laatste radio-uitzending. Daarom stond ik zo vroeg voor zijn huis.”

Muziek

Wat mensen niet zien, is dat er achter de schermen een hele hoop moet gebeuren. Joris maakt namelijk zelf de arrangementen voor de top-40 nummers en andere nummers voor zijn draaiorgel. “Het lijkt heel makkelijk, maar het is best lastig. Je moet namelijk wel muzikaal zijn.” Zo kreeg Joris laatst het verzoek om een liedje voor het draaiorgel te maken van de Golden Earring, want de band stopt binnenkort. “Dan moet je weten hoe het orgel het speelt, maar je moet ook noten kunnen lezen. Het grappige is dat ik wel kan notenlezen en pianospelen, maar ik kan het niet tegelijk.” Wanneer Joris een leuk nummer hoort op de radio, dan kan hij het zo naspelen op de piano, op gevoel. “Als ik een leuk nummer hoor voor het orgel op de radio, dan ga ik het ontleden. De bassen, de akkoorden en de melodie, en dan maak ik daar mijn eigen compositie van voor mijn orgels.”

Orgelboek

Maar dan is het hele proces nog niet klaar, want er moet een speciaal kartonnen orgelboek met gaatjes gemaakt worden van het arrangement. Daar maakt het draaiorgel vervolgens weer muziek van. Inmiddels gaat dat proces gelukkig digitaal. “Vroeger hadden ze een soort grote naaimachine waar de gaatjes in het kartonnen boekje werden gedrukt”, legt Joris uit. Tegenwoordig gaat het naar een orgelbouwer in Zaltbommel, daar is een automatische machine en die stampt de gaatjes erin. Ook het onderhoud aan zijn draaiorgels doet Joris grotendeels zelf. “Het is een vak apart. Stemmen van het orgel, het houtwerk netjes houden en het smeren van de draaiende onderdelen bijvoorbeeld. Maar het is niet wat de mensen vaak zien van het vak orgelman. De mensen zien je alleen buiten staan in het zonnetje en bakje koffie. Toch als alles klaar is en ik krijg er leuke reacties op, dan is mijn dag helemaal goed.”

Dromen komen uit

Door zijn grote liefde voor muziek heeft Joris inmiddels een repertoire van 1800 liedjes op zijn zeven draaiorgels en dat repertoire wordt wekelijks uitgebreid. Joris noemt zichzelf met trots een orgelman. “Vanaf mijn 3e jaar ben ik ‘verslingerd’ geraakt aan draaiorgels. Als klein jochie ging ik met mijn opa naar de markt en zag ik een draaiorgel. Vanaf dat moment wist ik dat ik orgelman wou worden.” Er is alleen geen  opleiding tot orgelman, het is een uitstervend beroep. Toch heeft Joris er alles aan gedaan om het voor elkaar te krijgen en kocht op zijn achttiende zijn eerste orgel. “Toen iedereen van mijn leeftijd zijn eerste auto kocht, kocht ik mijn eerste draaiorgel. En vervolgens moest ik alsnog een auto kopen, want anders kon ik het orgel niet verplaatsen. Het is een duur bestaan”, lacht Joris.  “Maar als je ergens in gelooft en voor gaat, dan kom je er wel.”