Historische Vereniging Tynaarlo

TYNAARLO – Historische Vereniging Tynaarlo had vorige week woensdag de heer Pieter Albers op bezoek, voor een lezing over de Emslandkampen. Hij is een voormalig onderwijzer en heeft een fraai gedocumenteerd boek over deze kampen geschreven: “Gevangen in het Veen, de geschiedenis van de Emslandkampen”.In het boek worden de 15 kampen uitvoerig beschreven. Albers heeft hierover een bijzonder boeiende lezing gegeven voor een goed gevulde zaal. De toehoorders waren niet alleen eigen leden, maar vanuit andere plaatsen was er ook veel belangstelling. Het onderwerp krijgt de laatste jaren steeds meer bekendheid. De eerste decennia na de oorlog werden deze kampen volledig doodgezwegen. Albers ging zelf op onderzoek uit. Het viel niet mee om informatie te krijgen, maar uiteindelijk heeft hij toch nog heel wat kunnen achterhalen. In 1933 zijn deze kampen al ontstaan. Er werden mensen gevangen genomen, die tegen het gedachtegoed van Hitler waren. Voornamelijk schrijvers, journalisten, communisten, politici en Duitse soldaten, die uit het leger waren gevlucht. Hitler maakte gewoon een nieuwe wet om deze tegenstanders zonder enig vorm van proces op te pakken. Deze kampen werden in het Emsland gebouwd, omdat het nog een onherbergzaam gebied was. De gevangenen moesten het veen ontginnen en er waren geen pottenkijkers. De soldaten noemden zichzelf de ‘Moorsoldaten’. Ze kregen namelijk een “militaire training”, maar dan met een spade. Het was zwaar werk om in het veen te werken en ze kregen nauwelijks te eten. Er stierven dan ook veel mensen aan ondervoeding en epidemieën waren aan de orde van de dag. Ze moesten 12 uur per dag turf steken of sloten graven. Er waren treiterijen door de bewakers, waar Pieter Albers enige voorbeelden van schetste. In één woord: gruwelijk. Wanneer ze aan het werk waren in het veen, dan probeerden de gevangenen ook vaak te ontsnappen over de grens. Daar dachten ze veilig te zijn. Ze hadden niet met de Nederlandse marechaussee gerekend, die hen doodleuk oppakten en weer terug brachten. Meestal werden ze dan doodgeschoten. Als je geluk had, werd je opgevangen door de Rode Hulp, een communistische verzetsgroep uit Oost-Groningen, die je hielp om uit de handen van de nazi’s te blijven. De bekendste gevangene was Carl von Ossietzky, nobelwinnaar voor de vrede in 1936.Hij was het boegbeeld van het verzet tegen Hitler. “Toevallig” kreeg deze Carl tuberculose en stierf. Tot nu toe was er een “Documentation und Information Zentrum”in Papenburg over deze kampen. Maandag is er een nieuw Herinneringscentrum in Esterwege geopend, waar ook een kamp is geweest. Dit is ook het kamp, waar Carl von Ossietzky heeft gezeten. Het was al met al een zeer boeiende lezing deze avond. Naar aanleiding van deze avond kun je je opgeven om in april, mei 2012 met een excursie mee te gaan naar overblijfselen van deze kampen.