Harry Groenwold keurt Franse boerenacties af maar begrijpt problemen

DE PUNT – De boerenacties verspreiden zich als een olievlek. Nadat de Fransen zijn begonnen, hebben ook ontevreden Belgische agrariërs het heft in handen genomen en zijn begonnen met blokkades van wegen. In Nederland heerst nog rust, maar de problemen spelen ook in ons land.

“Acties zijn goed, om het probleem onder de aandacht te brengen, maar dan niet met geweld. Het is niet de bedoeling in een EU met vrije handel om vrachtwagens te plunderen”, stelt Harry Groenwold, die zelf een melkveebedrijf heeft. “Maar het geeft wel aan hoe diep het zit. Het water staat de agrariërs tot aan de lippen. Probleem is de lage melkprijs, dat is dramatisch, ook hier. Maar het is in ieder land verschillend. Zo ligt de kostprijs in Frankrijk iets hoger dan in Nederland. Dat komt mede doordat de macht van Franse supermarkten groot is. Ze betalen minder dan de kostprijs en rekenen meer marges. Nederland heeft een goed klimaat voor het houden van melkvee daarmee is Nederland in het voordeel ten opzichte van Frankrijk. Nederland is dan weer in het nadeel qua kostprijs. De schuldenlast is hoger ten opzichte van andere landen en dat heeft weer met de grondprijs te maken en ook de mestafzetkosten zijn de laatste jaren sterk gestegen. Het minste van deze crisis is dat er geen zicht op is dat het de komende tijd beter wordt. De crisistijden overheersen. De slechte periodes volgen elkaar snel op. Het is al de derde crisis in negen jaar.” Harry Groenwold

“De problemen hebben te maken met verschillende factoren. Op 1 april 2015 is het melkquotum afgeschaft (de melkprijs is 30 jaar gereguleerd door de EU, omdat er een overschot was, red.). Je kon meer melken, dat leek geweldig. Er was vraag naar op de wereldmarkt. Dan ‘sorteer je erop voor’. De crisis is begonnen met Rusland. Door het gedoe met Oekraïne. Rusland was een groeimarkt. In 2014 ging de grens dicht voor buitenlandse producten. Die markt viel weg. De melk moest verdeeld worden op de Europese markt. Daar komt bij dat de Chinese economie- ook een belangrijke afzetmarkt- minder werd. Verschillende factoren zijn samengekomen, waardoor de markt is ingestort. Daarom is de melkprijs zo laag. De prijs wordt iedere maand bepaald door Friesland Campina, vanaf december 2014 kwam de melkprijs beneden de kostprijs. Vorig jaar kregen boeren gemiddeld 38,62 euro per 100 kilo melk. De gemiddelde melkprijs van dit jaar is 31 cent en de komende maand daalt de melkprijs naar 28,5 cent. De verwachting is dat de melkprijs de komende maanden nog meer kan dalen, dat de bodem nog niet inzicht is. De productie moet naar beneden. Daar is het wachten op. Het gaat erom wie de langste adem heeft. Het is een kwestie van vraag en aanbod, die moet in evenwicht zijn. Het is voor bedrijven als ons niet meer lonend om de koeien met de duurste brokken te voeren. Het is niet meer leuk boeren zo.”

De banken hebben er veel baat bij dat Nederlandse melkveehouders in de benen worden gehouden.” Omdat veel financieringen verstrekt zijn op hoge grondprijzen. “Ik heb een bedrijf met tachtig melkkoeien. Vorig jaar heb ik 740.000 liter melk afgeleverd. Ik heb niet ingezet op meer groei , om maar gewoon stabiel te blijven. Ik heb niet de ruimte om te groeien mede door de beperking van de fosfaatrechten die eraan zitten te komen. De fosfaatrechten geeft veel onvrede en onduidelijkheid voor de agrariërs.”