VRIES Het is de vierde week van augustus, al enkele weken erg warm weer en er is een watertekort. Onderweg naar Jan de Jonge in Vries staan de gewassen er schraal bij en de weilanden zijn groen en geel gekleurd. Bij Jan de Jonge (68) zoeken we achter het huis de schaduw op en praten we over zijn leven, zijn bloemenzaak, zijn maatschappelijke activiteiten en hobby’s.

Jan de Jonge is in 1953 geboren in Bovensmilde en verhuist op vierjarige leeftijd met zijn ouders naar Vries. Hier runt zijn vader met een compagnon een werkplaats voor houtbewerking, de latere meubelfabriek Hendriks & De Jonge. Zijn moeder zorgt voor het huis en doet vrijwilligerswerk in de politiek. Samen met zijn twee jongere zusjes groeit Jan op in een sociaaldemocratisch gezin, waarin er rekening met elkaar wordt gehouden. Na de ULO volgt Jan de Jonge de middelbare tuinbouwschool in Frederiksoord, waar hij doordeweeks verblijft in een kostgezin. Hij specialiseert zich in bloemsierkunst. In de weekenden ontmoet hij andere Vriezer jongeren en maakt hij kennis met Menke Homan, met wie hij in 1977 trouwt. Na het vervullen van zijn militaire dienstplicht komt Jan terug naar Vries en vestigt hij zich als bloemist in de kern van Vries. ‘Ik kocht op de veiling niet voor de klok, maar koos ervoor om de bloemen en planten te betrekken van de groothandel. Zo kon ik precies de kwaliteit, de soorten, de kleuren in de winkel aanbieden  die ik wilde. Ik heb veel grafwerken gedaan voor begrafenisonderneming Westera. Samen met Menke heb ik 32 jaar met veel plezier de bloemenzaak gehad.’  Als ik het geheim hiervan probeer te achterhalen, reageert Jan terughoudend. Oog voor kwaliteit, mooie composities maken, zijn kalmte en een gulle hand van geven blijken Jans sleutels tot dit plezier.  

Jan zit op zijn praatstoel als we het hebben over zijn grote hobby: het fokken van oude hoenderrassen, zoals de Groninger meeuw, het Friese hoen, het Drentse hoen, de Lakenvelders, de Assendelfters, de Barnevelder Kriel. Die rassen zijn al eeuwen oud. Tegenwoordig worden ze niet meer gehouden en gefokt voor de productie van eieren of vlees, maar voor de schoonheid van het dier zelf. ‘Ik vind het raszuiver houden mooi werk. Ik was er al  zijdelings bij betrokken toen ik de zaak nog had en ben er na mijn pensioen in doorgerold.  Met twee kippenrassen, de Bielefelder Kriel  en de Sulmtaler Kriel fok ik zelf.  De kippen houd ik in hokken hier op het erf, ze horen erbij’, lacht Jan. Er zijn nog maar een paar fokkers van oude kippenrassen in Noord Nederland. ‘Onder jongeren is deze hobby niet populair’, zegt Jan gelaten. De Jonge is penningmeester van onder anderen de Kleindierensportvereniging Vries, de Groninger Pluimvee Club en de Speciaalclub  van Duitse hoenderrassen. Hij is ook betrokken bij de Noordshow en de Noord-Drenthe show, waar hobbyisten met hun kippen, konijnen en vogels strijden om het Kampioenschap én hun dieren tonen aan een groot publiek. Jan is voor én achter de schermen van zo’n show actief. ‘Of dat druk is? Ach, die drukte valt wel mee, hoor. Die penningmeesterschappen zijn niet zoveel werk. De Noord-Drenthe show en de Noordshow hebben een draaiboek en iedereen weet wat er gedaan moet worden. Je kent elkaar en je kunt op elkaar rekenen’, zegt Jan. Zijn bescheidenheid ervaar ikzelf ook tijdens ons gesprek. Als ik de conclusie trek dat het goed verzorgen van mensen en dieren bij hem horen, knikt Jan instemmend. ‘Klopt precies, nog koffie, Gerard?’ Jan is ook actief als kantinebaas voor ijsvereniging Aol Gloep. ‘Nou loopt het de laatste paar jaren niet zo’n vaart met het natuurijs, natuurlijk. Maar je moet er als vereniging wel elke winter op voorbereid zijn om een goede ijsvloer te leggen.’

Als het gesprek op de Vereniging Volksvermaken Vries (VVV) komt, is De Jonge bijna niet bij te benen. Deze plaatselijke vereniging brengt met haar grote aanbod van activiteiten veel reuring in het dorp. ‘Onze grasbaanraces op het evenemententerrein waren tot ver in het buitenland bekend, maar niet zonder financieel risico.’ Inmiddels is er een zelfstandige stichting die de races organiseert en waaraan Jan ook hand- en spandiensten levert. ‘Het jaarlijkse hutten bouwen voor de jeugd op het evenemententerrein is ook zo’n prachtactiviteit  met een afsluitend feest,’ zegt Jan. ‘We zijn er in 2015 mee begonnen.’ In deze rubriek alle jaaractiviteiten van de VVV vermelden zou te ver gaan. Die zijn te lezen op de site volksvermakenvries.nl. Onder de mensen zijn en met elkaar bezig zijn voor de Vriezer gemeenschap, is voor Jan  vanzelfsprekend. ‘Elke woensdagmorgen ben ik met een clubje bij het evenemententerrein aanwezig om het materiaal en het terrein te onderhouden. Of voor een specifieke activiteit. Jan verzorgt dan de koffie, de drankjes en de hapjes. ‘Kijk, je moet ook lol met elkaar hebben’, glimlacht hij. Niet altijd hoeft de VVV het voortouw te nemen. Begin september vindt het Vijverfestival plaats, een muziekfestival met vier podia. Dit festival wordt georganiseerd door vier wijkverenigingen. De VVV zorgt voor de dranghekken, het geluid, de logistiek, de hapjes en de drankjes. ‘In de Vriezer gemeenschap hoort iedereen erbij en kan iedereen meedoen. Ook als je van buiten komt of hier uit nood bent. Mensen in nood, moet je helpen. Daar moet je niet moeilijk over doen.’