“Het is elke keer een verrassing hoe het uit de oven komt”

PATERSWOLDE – De vlag hangt uit. Dat betekent dat de deuren van Keramisch Atelier in Vuur en Vlam geopend zijn. In de tuin struint een tweetal fietsers. Even afgestapt om de beelden in de tuin bij het unieke atelier aan de Hooiweg in Paterswolde te bewonderen. Bij binnenkomst staat Coby vrolijk een aantal bezoekers te woord. “Jij bent vast van de krant, dan mag je naar boven gaan hoor. Daar zit Lia.” Die instructies worden opgevolgd en Lia is inderdaad druk bezig met het nat houden van haar nieuwste creatie, een haas en dat blijkt best bijzonder. “Welkom in mijn atelier”, steekt Vriends af, “Hier wordt alles gemaakt en geef ik mijn cursussen.”

Al zeventien jaar zitten ze met hun atelier op de ideale plek aan de kruising tussen Haren, Eelde, Eelderwolde en Peize. Een kruispunt waar maar liefst vijf fietsroutes langslopen. Lia Vriends is de drijvende kracht achter het atelier dat vol staat met kunstwerken van haar hand. Partner Coby is haar steun en toeverlaat. “We zijn inmiddels zo’n groot atelier geworden dat het onmogelijk is om dit in mijn eentje te doen”, vertelt Vriends. Middenin de jaren tachtig woont de kunstenaar nog in de omgeving van Hoorn. Ze besluit een cursus pottenbakken te volgen in Orvelte en de rest is geschiedenis: “Ik dacht toen nog: Orvelte, dat is een eind weg. Desondanks besloot ik te gaan en het werd mijn eerste kennismaking met klei.” Sindsdien heeft ze bijna iedere dag klei aan haar handen en komt ze via de stad Groningen in het mooie Paterswolde terecht.

Vriends ontdekt in de loop der tijd dat het stress verlagend werkt: “Elke keer als ik van een cursus naar huis reed was ik relaxt en blij. Het werkt rustgevend.” Ze mag graag bezig zijn. Naast het werk in het atelier, wat ze vier dagen per week doet, heeft ze ook nog een baan in Groningen bij het onderwijsbureau voor geneeskunde. Daar begeleidt ze geneeskundestudenten drie dagen per week. Voorheen was het atelier zeven dagen in de week geopend, maar daar zijn Lia en Coby inmiddels van afgestapt: “We zijn open als de vlag uithangt en we willen wel eens samen een dagje weg. Dan doen we het atelier op slot.”

Alles wat men bij ‘in Vuur en Vlam’ vindt, is gemaakt van klei. Ze gebruikt twee stookmethoden: zaagselstoken en raku stoken. “Het mooiste is dat je nooit weet hoe het eruit komt. Ik gooi er ook geregeld grassen en bladeren door, die je dan terugziet op het eindresultaat. Het stoken kan een kunstwerk echt maken of breken”, legt de kunstenaar uit. Ze richt zich voornamelijk op abstracte kunst en dat is dan ook het voornaamste wat men vindt in het keramisch atelier. Dat ze dus met een haas bezig is, vergt uitleg: “Dat komt doordat ik mezelf middels cursussen blijf ontwikkelen om aan de vraag van cursisten te kunnen blijven voldoen. Het mooiste is dat je altijd begint met een klont klei. Van tevoren heb je eigenlijk geen idee wat je gaat maken en hoe het gaat worden. Uiteindelijk bepaalt de natuur door het stoken en dat maakt het echt fantastisch.” Daar komt ook de naam vandaan: “In de vuur en vlammen worden de creaties gemaakt en elk stuk is dus uniek. Er bestaat maar één van op de hele wereld.”

Er is ontzettend veel mogelijk bij Vriends: “We maken op verzoek stukken voor mensen. Iets waar we veel vraag naar hebben zijn bijvoorbeeld urnen. Het is heel bijzonder om een belangrijk iets als een urn voor iemand te mogen maken.” De fascinatie spreekt in haar ogen: “Klei maakt me gewoon heel erg gelukkig. Ik kan er alles door vergeten.”