Cultuurhistorisch onderzoek naar bestaand nieuwbouwplan centrum Eelde

EELDE – Vijftien jaar geleden werd het eerste plan ontwikkeld voor het nieuwe centrum van Eelde en nog steeds is er niets gebouwd. Er zijn nu plannen voor  het stuk grond tegenover het historische kerkje, Museum de Buitenplaats en het Nijsinghhuis in Eelde. Eelder raadsleden Henk Middendorp (CDA), Els Kardol (D66) en Henny van den Born (ChristenUnie) vinden het plan achterhaald. “We zijn nu aan het praten over een plan van vijftien jaar oud en de wereld ziet er nu heel anders uit. De digitalisering, corona, zzp’ers, thuiswerkers en regelgeving. Dus jongens durf te zeggen: het is tijd voor een nieuw plan”, aldus Middendorp. De wethouder heeft aangegeven de voorliggende plannen te zullen toetsen aan de Erfgoedwet. Ook heeft de wethouder aangegeven te willen zorgen dat er een samenhangend geheel ontstaat in het centrum van Eelde. Maar voor dit plan moet wel het bestaande beeldkwaliteitsplan worden opgerekt.

Het plan dat er nu ligt is voor een luxe appartementencomplex van drie etages hoog, 34 appartementen met een ondergrondse parkeergarage voor 60 auto’s. “Het is alsof de projectontwikkelaar zegt, ‘Die olifant past wel in de boterhamtrommel’. Op het antwoord ‘nee’ op het plan, kwam de reactie: ‘Dan zullen we de olifant oranje verven. Past het dan wel? Nee? Nou dan maken we er nog zwarte stippen bij op de olifant.’ Terwijl wij gewoon GEEN olifant in de boterhamtrommel willen”, aldus Van den Born.  Volgens Middendorp gebruiken andere partijen het feit ‘dat het nu al vijftien jaar duurt’ als argument om het plan door te laten gaan. “Ik begrijp dat de heer Doedens, die het appartementencomplex wil bouwen, ons niet in dank afneemt dat we om dit onderzoek hebben gevraagd. Ik vind het ook heel sneu voor de heer Doedens die met een projectontwikkelaar in zee is gestapt die hem waarschijnlijk gouden bergen heeft beloofd. Nu is Doedens de dupe van slechte plannen, maar dat kan niet de reden zijn om alles maar goed te keuren. We willen hier iets bouwen voor de komende vijftig jaar en niet voor de komende vijf jaar”, aldus Middendorp.

“We zijn een dorp en geen buitenwijk van Groningen, dat is wel een heel belangrijk detail.  We willen een verandering in denken tot stand brengen. Wij moeten niet allemaal appartementen blokken neerzetten”, legt Kardol uit. “Mensen die hier komen wonen, komen in een dorp wonen, zij zijn van harte welkom. Maar dat betekent niet dat we vanwege de vraag nu dure appartementen moeten bouwen, we moeten er juist aan werken om die dorpse charme niet om zeep te helpen”,  legt Van den Born uit.  “De hele vraag gaat nu over drie hoog of niet? Maar je wilt toch niet het monumentale kerkje uit het zicht drukken met een groot woonblok.” Volgens Middendorp is het hele centrum van Eelde één laag met één dak of kap. “Als je hoger gaat bouwen dan ben je je hele centrum straks kwijt, dan wil iedereen ineens hoog gaan bouwen net als in Roden.”

De drie Eelder raadsleden hebben een cultuurhistorisch onderzoek aangevraagd omdat zij willen dat de bouwplannen zo snel mogelijk en in één ruk kunnen doorgaan. Volgens hen wordt er in feite tijd bespaard door tijdig te onderzoeken of alles goed is, voordat er  aan begonnen wordt. Zo kan de bouw daarna niet meer vertraagd worden door een beroep op de Raad van State door bewoners uit de omgeving. Het onderzoek gaat om de vraag: voldoet het plan aan de Erfgoedwet? “Dat kan je breed en smal interpreteren, dus we zullen kritisch naar de uitslag van het onderzoek kijken. Gaan we ermee akkoord? Eigenlijk heeft de wethouder er meteen bij gezegd dat er voor de rest van het centrum van Eelde, waar nog geen definitief plan voor is, nu ook een onderzoek komt. Zelfs een groter onderzoek. Voor dit gedeelte hier bij de kerk spant het erom. Indien het niet akkoord is, dan wordt het hele centrum herzien en dit stuk erbij”,  legt Van den Born uit. “In het ergste geval komt er uit het onderzoek dat dit plan een beetje te gek en te groot is. Dan kan de projectontwikkelaar nog steeds hetzelfde aantal appartementen maken, maar anders verdelen over het terrein en twee hoog. Dan ben je die idiote hoogte aan de Hoofdweg kwijt.” Middendorp vult aan: “De projectontwikkelaar die hierop zit is een groot en bekend bedrijf, zij kunnen binnen een paar weken een nieuw ontwerp maken, zo spannend is dat helemaal niet.” Van den Born stemt toe, “Er is niets verloren gegaan, want tot nu toe zijn er alleen maar schetsen geweest en geen echte bouwtekeningen.”

Kardol geeft aan veel ideeën voor het nieuwe centrum te hebben. “Maar dat is nu niet aan de orde. De gemeente kan niet ontwikkelen op andermans grond. Wel bepaalt de gemeente de kaders waarbinnen de projectontwikkelaar en eigenaar zich kunnen bewegen. Graag komen wij daar samen uit.” De drie raadsleden hopen dat mensen nu gaan meedenken en nadenken over een andere invulling. Dat het anders kan en dat ook andere partijen  gaan meedenken. “Inmiddels zijn we niet meer de enige partij die hier moeite mee heeft, de PvdA, Gemeente Belangen en ook GroenLinks, delen nu onze mening over dit onderwerp”, aldus Kardol.

Praktisch gezien moet het plan nu ter inzage worden gelegd en is er over ongeveer zes maanden pas het moment waarop er definitief besloten of dit plan doorgaat of niet. Op de vraag of het nu weer vijf of tien jaar gaat duren voordat er gebouwd zal schudden alle drie raadsleden hun hoofd. ”Of het nou om het oude plan gaat of een nieuw plan, linksom of rechtsom, over vijf jaar wordt hier gebouwd.”