TAARLO –  Bij gemeente Tynaarlo ligt een vergunningsaanvraag ter goedkeuring voor het verhogen van de beekbodem. Hierachter schuilt een kwestie die inmiddels jaren speelt. Voor de Drentsche Aa is vastgesteld dat een gebied van ruwweg 40 kilometer langs de beek vernat moet worden, het waterpeil moet omhoog. Dit is vastgesteld in Natura 2000, Europese wetgeving om natuur te beschermen. Alleen wordt volgens omwonenden gewerkt met achterhaalde data uit 2005.In 2010 zijn sloten dichtgegooid door Staatsbosbeheer en dat heeft voor voldoende vernatting gezorgd volgens omwonenden. De weerstand op deze maatregelen van het waterschap Hunze en Aa’s wordt breed gedragen in Taarlo, maar komt ook vanuit Loon en vanuit de buurtschap Balloërveld. Toch gaat waterschap Hunze en Aa’s nieuwe maatregel om de beekbodem nog meer te vernatten door. De bewoners voelen zich niet gehoord en niet serieus genomen.

NATURA 2000

Het is allemaal begonnen met Natura 2000, een Europees netwerk met voor Europa kenmerkende natuur, landschappen, planten en dieren. Nederland heeft ruim 160 gebieden aangemeld, waaronder het beekdal van het Taarloosche diep. Het beleid vanuit Rijk en Provincie voor het beekdal van het Taarlooschediep is gericht op instandhouding en uitbreiding van kwetsbare habitats als overgangs- en trilvenen waarvoor het beekdal unieke omstandigheden biedt.  Het beleid is onderbouwd in het Natura 2000 beheerplan voor het Drentsche Aa gebied. Fien Heeringa, van het bestuur waterschap Hunze en Aa’s licht toe wat het beleid praktisch inhoudt  voor het gebied: “De waterstand in de beek is in droge perioden erg laag waardoor het grondwater in de naast de beek gelegen gronden ook erg laag wordt en kwetsbare vegetaties daardoor schade ondervinden door de (steeds vaker voorkomende)  droge periodes in de zomer. Daarom is er besloten dat het waterpeil omhoog moet. Maar de kwaliteit van het water mag daardoor niet achteruit gaan.”

Vernatten

Eerder in 2010 heeft Staatsbosbeheer in opdracht van de Provincie Drenthe in Taarlo sloten dichtgegooid om het beekdal van het Taarlooschediep te vernatten. Het gebied vernatte zo enorm dat een gedeelte van de tuin van Arend Jansen onder water kwam te staan en de kelder van Hans van Rijn, secretaris van Dorpsbelangen Taarlo. De heer Jansen kreeg een ander stuk grond na aangeklopt te hebben bij Staatsbosbeheer en Waterschap Hunze en Aa’s. Om het perceel grond waar van Rijn woont werd een sloot gegraven om de waterproblematiek op te lossen. Beide heren zien dat de plassen en meertjes in het gebied groter zijn geworden sinds de sloten zijn dichtgegooid. Maar meer dan foto’s als bewijs hebben zij niet.

Onbegrijpelijk

Toch gaat waterschap Hunze en Aa’s het waterpeil verder verhogen. Voor de mensen die bezwaren hebben ingediend is het onbegrijpelijk. Het is nat genoeg. Volgens van Rijn gaat Waterschap Hunze en Aa’s door met de maatregelen omdat de data waarmee het waterschap werkt niet accuraat is. “In het gebied staan veel peilbuizen om de waterstand te meten. De enige 2 peilbuizen in het hele beekdalgebied met recente gegevens staan te ver van de beek om een uitspraak te kunnen doen over het grondwaterpeil dichtbij de beek,” licht van Rijn toe. Op de foto rechts is de kaart van het dinoloket te zien met de beschikbare data en jaartallen van die data. “Als je bedenkt dat gewerkt wordt met cijfers van voor 2010. Terwijl in 2010 de sloten in het gebied zijn dichtgegooid en er een vernatting heeft plaatsgevonden. Dan klopt het niet. Er zijn inmiddels wel nieuwe peilbuizen aangebracht in tuinen en in de buurt van de beek zodat er goed gemonitord kan worden wat de effecten zullen zijn van de volgende maatregelen van het waterschap. Maar daarmee kan niet gemeten worden wat de effecten zijn geweest het dichtgooien van de sloten,” aldus van Rijn. In het kort is er volgens beide heren geen nut en noodzaak voor de geplande ingrepen. Jansens is bang voor zijn nieuwe stuk grond, want ook deze staat in de stukken van Natura 2000 als ‘nog te verwerven natuurgebied’ terwijl het zijn tuin is. En van Rijn is bang dat de natuur meer schade zal worden berokkend dan dat het goed zal doen.

Bodemverhoging

Volgens Jansens zijn de geplande ingrepen van het waterschap een onomkeerbaar proces, er worden duizenden kuub aan zand op de beekbodem gegooid. Dit wordt bevestigd door Heeringa, van het waterschap, “Daarom gaan wij de aankomende periode eerst drie trajecten ophogen: het Zeegserloopje, het Anloërdiepje en het Taarlooschediep. Op die manier blijft het water even snel stromen. Dat gebeurt niet wanneer de waterstand wordt verhoogd door het op te stuwen. Dan verliest de beek zijn natuurlijke stroming. De bodem ophogen doen we met behulp van hout en zand. Dat is ten gunste van de waterkwaliteit en de grond wordt natter. Dit zijn bewust verschillende trajecten. Het is een pilot. Dit gaan we nauw monitoren. Pas wanneer we zeker zijn dat het beoogde effect plaatsvindt, zullen wij andere trajecten van de totale opgave van 40 kilometer aanpakken. De inwoners zijn bang dat het er slechter op wordt. Maar diverse deskundigen hebben ons aangeraden het op deze manier aan te pakken.“

Communicatie

“De omwonenden uit Taarlo, Loon en vanuit de buurtschap Balloërveld hebben vele kritische vragen gesteld. Op de momenten wanneer het kon is duidelijk aangegeven dat men het oneens is met deze aanpak van waterschap Hunze en Aa’s. Verder zijn er zienswijzen ingediend op het projectplan, die op geen enkele manier hebben geleid tot aanpassing van het projectplan. Dat steekt, vooral als we in officiële stukken worden neergezet als ‘een klein aantal’ mensen die het ermee oneens is,” vertelt van Rijn namens Dorpsbelangen Taarlo. Volgens Jansens wordt er vanuit de overheid met één visie gekeken en wordt daar niet vanaf geweken, ook al blijken de gegevens niet te kloppen. Het geeft de bewoners een gevoel van onmacht.”

Heeringa, “Inmiddels zijn we drie jaar bezig om met de inwoners te spreken. Er zijn keukentafelgesprekken geweest en inspraak bijeenkomsten. We zijn inderdaad op de hoogte dat er enkele omwonenden niet eens zijn met het feit dat het waterpeil omhoog gaat. Maar dat is niet aan ons. Dat is al eerder bepaald en in beleid vastgelegd door Rijk en provincie. Wij gaan alleen over het ‘hoe’ dat gaat gebeuren. En dat is voor ons ook een zoektocht. Wij hebben dit niet eerder gedaan, maar het moet wel gebeuren. Het feit dat enkele omwonenden zijn gehoord, maar geen gelijk hebben gekregen heeft boosheid veroorzaakt. Dat is erg jammer. We zijn wel dankbaar dat iedereen met ons probeert mee te denken. Het landschap gaat ze aan het hart, maar ons gelukkig ook en we doen alles om dit project te doen slagen. Mocht het niet werken, dan stoppen we uiteraard per direct en zullen we een nieuwe onderzoeksfase in moeten gaan.”

Bijlage, Peilbuizen in het beekdal van het Taarlosche Diep (bron: www.dinoloket.nl)
www.dinoloket.nl