ZUIDLAREN – Voor veel MKB-ers is het vijf voor twaalf. Dat signaleert Verenigd Ondernemend Zuidlaren. De ondernemersvereniging stuurde de gemeente Tynaarlo afgelopen week een brief om hulp te vragen bij problematische situaties die zijn ontstaan als gevolg van de veel te hoge energieprijzen.

Nu de coronacrisis inmiddels verleden tijd is, staat de volgende uitdaging alweer klaar voor de ondernemers binnen de gemeente Tynaarlo. Bedrijven kunnen de rug over het algemeen lang recht houden, maar inmiddels is de maat vol vertelt Patty Groenland namens Verenigd Ondernemend Zuidlaren. ‘Bedrijven moeten kunnen aantonen dat ze 12.5 procent van hun omzet kwijt zijn aan energiekosten, maar dat haalt bijna niemand in ons gebied. Dan moet je eerder denken aan bedrijven als HANOS. Gelukkig ziet de politiek nu ook wel in dat ze de lat op dit punt iets te hoog hebben gelegd. Het percentage gaat zeer waarschijnlijk omlaag, maar dan is het probleem nog niet opgelost, want er zijn ondernemers met vaste contracten en variabele contracten. Dit betekent dat het voor een deel van de ondernemers heel lastig is om dit door te berekenen in de verkoop van hun producten. Je krijgt door factoren waar je zelf geen invloed op hebt een oneerlijke concurrentiepositie, dus voor ons is dit probleem nog lang niet opgelost. De brief die wij naar de gemeente Tynaarlo hebben gestuurd is vooral ook een oproep om samen te kijken hoe we dit proces op een goede manier kunnen sturen. Ik heb er ook wel begrip voor dat het niet zo snel gaat als we allemaal willen, maar we moeten met z’n allen onze oren en ogen wel openhouden. Ik heb even rondgebeld en dan kom je tot de ontdekking dat veel ondernemers momenteel al stevig in zwaar zitten. Zo was er een bedrijf die van een voorschot van 400 euro naar 3600 euro gaat, maar het kan nog veel gekker. Er is ook een bedrijf die van 1200 euro naar 7000 euro ging en dat kan niet. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat dit gebaseerd was op het hoogste prijsniveau in augustus. Dit beeld is ondertussen wel iets veranderd, maar de trend blijft gelijk dat de kosten voor energie momenteel veel te hoog liggen.’

Het gaat in een veel te hoog tempo de verkeerde kant op stelt Groenland. Waar bedrijven voor de energiecrisis met gezond verstand nog nadachten over de wijze waarop ze hun bedrijven duurzaam konden inrichten, voelt het nu net alsof deze investeringen niet veel meer waard zijn. ‘Wat ik duidelijk proef onder ondernemers is dat er veel te veel voorbij wordt gegaan aan het feit dat ondernemers al enorm hebben geïnvesteerd in energiezuinige oplossingen. Ik sprak onlangs ook een ondernemer die de helft van de tijd zijn verlichting uit heeft staan en dat is al ledverlichting. Ik begrijp dat de overheid niet alles gaat steunen, omdat je ook de prikkel moet behouden om mensen zelf te laten nadenken hoe ze willen omgaan met energiebesparing, maar we moeten niet vergeten dat er al heel veel is gedaan. Het moet redelijk blijven aan alle kanten en wij vinden dat ondernemers in ons gebied onevenredig hard worden gestraft door de ontstane situatie en daarvoor willen wij op z’n minst gehoord worden.’ Groenland verwacht niet dat de gemeente Tynaarlo op korte termijn wonderen gaat verrichten, maar de gemeente kan wel een aantal lastige struikelblokken wegnemen of verlagen om de weg richting schone energie toegankelijk te maken. ‘Laat de gemeente Tynaarlo nu in eerste instantie eens meedenken met ons over de vraag hoe we zelf energie kunnen opwekken. Bij winkelpanden wordt vaak gezegd dat daken te oud zijn om er zonnepanelen op te leggen, of dat er ellenlange procedures moeten volgen voordat je weet of je een maatregel mag doorvoeren. Er moet gewoon flexibel beleid komen vanuit een gemeente die laat zien dat ze bereid zijn om de ondernemers te helpen. Heel vaak zijn er wel goede ideeën, maar komen ze of veel te laat van de grond en soms zelfs helemaal niet. Dat is ontzettend jammer van de energie die daardoor verloren gaat. Ik sprak onlangs een ondernemer die een overeenkomst wilde aangaan met een boer voor de levering van windenergie. Deze ondernemer kon de energie zo voordelig gebruiken voor zijn winkel, maar dit plan ging uiteindelijk niet door omdat de transportkosten daarvoor te hoog lagen en dit zijn van die dingen die in de toekomst snel zouden moeten veranderen. Het is ontzettend jammer dat dit soort plannen het niet halen, want het netwerk ligt er gewoon om te worden gebruikt. Onze vraag aan de gemeente zit dus ook niet ingewikkeld in elkaar. Maak het mogelijk om op afstand energie op te wekken en stem daar regelgeving en procedures op af.’  

Dat de problemen toe beginnen te nemen als gevolg van de energiecrisis is zonneklaar. Hoe groot de problemen momenteel zijn is een vraag waarop Groenland het antwoord schuldig moet blijven. ‘Ik heb daar op dit moment niet echt heel goed zicht op, want het is natuurlijk ook geen nieuws wat je van de daken schreeuwt wanneer je torenhoge energielasten hebt met als gevolg daarvan onbetaalbare rekeningen. Wat je zonder voorkennis nu wel kunt zeggen is dat de huidige tarieven voor energie onhoudbaar zijn voor de lange termijn. De tarieven zijn nu wel aan het dalen, maar niemand kan zeggen hoe de situatie er over een paar maanden uit ziet als de gasprijs ineens weer omhoog schiet. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de horeca. Die krijgen klap na klap, want ze hebben al een hele moeilijk tijd achter de rug, omdat ze gedwongen gesloten moesten zijn vanwege corona. Ze hebben het momenteel al heel moeilijk om personeel te vinden en de uitgestelde belastingen te betalen en dan komen de onbetaalbare energierekeningen daar nog bovenop. Dit kun je op geen enkele manier volhouden en horeca ondernemers zijn gemiddeld genomen al superflexibel en vindingrijk. Wij hopen echt dat er zeer snel oplossingen komen waarmee we werk kunnen maken voor de problemen die er liggen.’ Verenigd Ondernemend Zuidlaren benadrukt het belang van een gezonde middenstand. Een florerende retailsector trekt bezoekers die komen winkelen, de horeca bezoeken of een avond uitgaan. Een goed winkelbestand draagt daarnaast ook bij aan een goed vestigingsklimaat en daarmee aan investeringen door (nieuwe) ondernemers. Dat is goed voor de leefbaarheid en vitaliteit van Zuidlaren.