Henriëtte Baarveld, directeur IKC De Westerburcht

EELDE – “In april werk ik bijna drie jaar voor Stichting Baasis, openbaar onderwijs. De Westerburcht in Eelde is eigenlijk een Integraal Kind Centrum (IKC) waar kinderen van zeven uur in de ochtend tot half zeven in de avond terecht kunnen. Eerder werkte ik als directeur voor Stichting Wolderwijs, daar ben ik ook met IKC ontwikkeling bezig geweest”, vertelt Henriëtte Baarveld, directeur van OBS De Westerburcht. Het is een vlotte dame met een persoonlijk doel om de ontwikkelingskansen  van kinderen zo groot mogelijk te maken.  

OBS de Westerburcht biedt een soort dag-arrangement waar ouders gebruik van kunnen maken. Er is een opvang voor kinderen tussen nul en vier jaar oud en een buitenschoolse opvang die volledig geïntegreerd is in de school. “IKC gaat niet alleen over het gebruik van de ruimtes, maar veel belangrijker is dat we een doorgaande leer-, ontwikkel- en ontdeklijn kunnen realiseren voor de kinderen. Daarmee vergroot je de ontwikkelingskansen van een kind, in de breedste zin van het woord. Je leert de kinderen kennen als baby en je eindigt wanneer ze een jaar of twaalf zijn. Dat vind ik echt boeiend”, zegt Baarveld. Zij geeft aan dat OBS de Westerburcht nog maar in een beginfase van de IKC ontwikkeling staat. Als IKC werken zij eraan om straks ook jeugdzorg, fysiotherapie, logopedie en andere disciplines, die een bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van kinderen, een plek te kunnen geven binnen het IKC. “We hebben inmiddels al wel bepaalde afspraken met fysiotherapeuten en logopedie. De afspraken worden op school gepland onder schooltijd, dat scheelt de ouders een hoop ritjes over en weer. En wie weet wat er in de toekomst nog meer gevraagd gaat worden? Op sommige IKC’s zal misschien behoefte zijn aan 24-uurs opvang of opvang in het weekend?”

Onderwijs is wereldwijd zeer aan verandering onderhevig, niet alleen in Nederland. “De ontwikkeling wereldwijd heeft zich heel lang in een traag tempo voltrokken, maar de laatste decennia ging het ineens heel snel.“ Hiermee doelt Baarveld op de digitalisering,  onder andere de 3-D printers die bijvoorbeeld zelfs in de gezondheidszorg worden toegepast, de globalisering, het feit dat de  fossiele brandstoffen opraken en de grote migratie vraagstukken. “Deze kinderen staan echt voor de uitdaging straks om deze vraagstukken op te lossen. Dus iedereen in het onderwijs overal ter wereld heeft inmiddels vast wel door dat wij niet leven in een tijdperk van veranderingen, maar dat we leven in een verandering van tijdperk. Waar men vroeger leefde in een cirkel van ongeveer vijftien kilometer buiten zijn woonplaats en het bepaald was wat voor werk je zou gaan doen, is dat voor de kinderen van nu compleet anders. Deze kinderen gaan misschien werk doen waar wij het bestaan nog niet vanaf weten, op plekken die wij nog niet kennen.”

Volgens Baarveld gaat dat een compleet andere inzet vragen van leerkrachten. “Dat heb ik gezien op  IKC’s in binnen en buitenland die ik heb bezocht. De uitdagingen liggen voor deze kinderen op heel andere gebieden dan alleen rekenen en taal. Het gaat tegenwoordig ook om vaardigheden van de kinderen. Hoe ga je om met weerstand? We moeten de kinderen leren om keuzes te maken in fake-news en echt nieuws. Wat is veilig en wat niet? Hoe bouw je een netwerk op?”

Al deze ontwikkelingen hebben de functie van schooldirecteur daardoor ook enorm verandert, geeft Baarveld toe. “We werken onder andere samen met de kinderopvang organisatie ‘KidsFirst’ en met pedagogisch medewerkers om onze dag-arrangementen te kunnen aanbieden. Wij hebben gelukkig een prachtig team dat gezamenlijk onderwijs en opvang aanbiedt en het draait hier nu als een geoliede machine. Pedagogisch medewerkers ondersteunen de leerkrachten tijdens lestijd, leerkrachten kunnen bijvoorbeeld een workshop geven tijdens de BSO. Mijn dagelijkse werk kun je vergelijken met een soort van schaakbord zodat gedurende de dag de personeelsleden op de plek komen waar ze kinderen het meeste kunnen bieden.”

Gelukkig is er genoeg ruimte voor alle toekomstige plannen van Baarveld op het nieuwe onderkomen van OBS De Westerburcht. In de zomer van 2019 krabbelde de school op na een moeizaam bouwtraject en konden de docenten en leerlingen intrekken in een gloednieuwe school. “Eenmaal ingetrokken konden we kiezen welke nieuwe leermethodes we wilden gaan aankopen. Daar hebben we ons helemaal in verdiept en toen we dat aangeschaft hadden, begon de lockdown. Gelukkig waren de nieuwe methodes grotendeels digitaal. Het was een turbulente tijd, maar ik vind turbulentie persoonlijk altijd wel boeiend als ik eerlijk ben. Zonder wrijving geen glans. Dit soort periodes maken dat er daarna iets veel mooiers uit voortkomt. De mooiste schilderijen komen ook vanuit het lijden toch? “Dus kunstenaars subsidiëren is eigenlijk niet de bedoeling, zeg ik altijd.”

Volgens Baarveld is deze generatie kinderen de eerste die sinds lange tijd weer te maken heeft met iets groots als de wereldwijde coronacrisis. “Maar de kinderen nemen het leven zoals het is, daar zit volgens mij het probleem niet in deze tijd. Wij volwassenen raken vaak helemaal verstijfd van angst wanneer er iets verandert. Als je ziet dat schoolreisjes niet doorgingen en feesten zoals de jaarafsluiting en de musical van groep acht moest in een aangepaste vorm worden uitgevoerd, daar gaan kinderen echt niet onder gebukt. Mits de volwassenen met hen samen kijken naar wat WEL door kan gaan, volwassenen moeten een alternatief bieden. Dat moeten mensen zich realiseren. Wij bepalen nu of deze kinderen later bestand zijn tegen tegenslagen of niet. Nu hebben wij als volwassenen de kans om te laten zien wat veerkracht is en hoe je omgaat met een crisis en de slagen van het noodlot. En daarnaast maken we er natuurlijk een mooi en leerzaam feestje van!“